Met AI bouw je in een weekend een app. Maar welke vraag beantwoordt hij?

Het is half twee 's nachts en er komt een sirene door je straat. Daarna nog een. Je ligt wakker, pakt je telefoon en wilt maar één ding weten: wat is er aan de hand? Ergens in een open netwerk staat het antwoord al, in de taal van een telegram: PRIO 1 TS WONINGBRAND 2514AK Veenkade 12 Den Haag.

Wij bouwden een app die dat telegram vertaalt naar een zin en ontdekten dat precies de melding waar je dan het meest naar zoekt er nooit in zit. Het is de beste les die ik ken over het verschil tussen een proof of concept, een prototype en een MVP.

Een proof of concept laat zien dat iets technisch kan. Een prototype test of mensen het snappen en willen. Een MVP, de kleinste versie van een product die mensen echt gaan gebruiken, laat zien of ze het blijven gebruiken. Ze lijken op elkaar omdat er telkens iets op tafel komt, maar ze beantwoorden elk een andere vraag. Begin bij de vraag waar je het slechtst van slaapt.

Een restaurant proeft drie keer

Wie een restaurant begint proeft drie keer. Eerst of de oven heet wordt: kan het eigenlijk wel? Dan een proefhapje voor de buren: snappen ze het en willen ze meer? En dan de eerste avond met betalende gasten: komen ze terug?

In pitchdecks heet alles een MVP, ook een Figma-bestand met een knop die nergens heen gaat. Dat is een proefhapje van karton.

Wanneer welke

Begin met een proof of concept als je twijfelt of het technisch kan. Is de data er en is hij goed genoeg? Werkt de koppeling met het systeem dat je al hebt? Kan een model het onderscheid maken dat jij wilt? Een kwekerij die ziekte in planten wil herkennen aan foto's, een groothandel die de inkoop wil voorspellen, een accountantskantoor dat facturen automatisch wil verwerken: daar is de eerste vraag of het kan en niet of het mooi is.

Begin met een prototype als je weet dat het kan, maar niet of iemand het snapt. Een klantportaal voor een woningcorporatie, een app waarmee patiënten zelf een afspraak verzetten, een keuzehulp in een webshop. De techniek bestaat al; de vraag is of een gewone gebruiker de weg vindt.

Begin pas met een MVP als je allebei weet. Dan bouw je de kleinste versie die echte mensen echt gebruiken en meet je of ze terugkomen.

Met AI staat er in een weekend iets wat eruitziet als een app en dat maakt deze vraag belangrijker dan ooit. Het is nu verleidelijk om meteen de eerste avond met gasten te openen, terwijl je nog niet weet of de oven heet wordt. Tegelijk lopen de eerste twee in elkaar over: een proof of concept kan tegenwoordig ook iets zijn om aan te klikken en dan test je meteen of mensen het snappen. Handig, zolang je weet welke vraag je eigenlijk stelt.

Een gat waar een helikopter doorheen past

Die app heet Watskeburt, een eigen experiment, en hij begon met één vraag: kun je met alleen open data zien wat er in je straat gebeurt als er een sirene langskomt? In april 2023 was dat een webpagina met een donkere kaart, één feed met alarmeringen uit Amsterdam-Amstelland en gele speldjes erop. Een proof of concept in zijn kleinste vorm: het kon.

Ten langen leste, in maart 2026, namen we de vraag serieus. In ruim twee weken knoopten we vier open bronnen aan elkaar, met achttien feeds van P2000 en 112-redacties en de vliegdata van negen politiehelikopters, en een stapel regels die pieperjargon vertaalt naar een zin die je in één blik leest. Het telegram van de Veenkade werd Tankautospuit met spoed naar woningbrand op de Veenkade in Den Haag. De data kostte nul euro. De oven werd heet.

Onderweg kom je de rare dingen tegen die je alleen vindt als je echt bouwt. Een stad in een straatnaam zette onze vertaling op het verkeerde been: de Amsterdam Gouwstraat ligt gewoon in Terneuzen.

Uit ons werk

Toen bleek het belangrijkste ingrediënt niet te krijgen. P2000 alarmeert vooral de brandweer, de ambulance en de traumahelikopter. De politie werkt over C2000 en dat netwerk is versleuteld. Precies de melding waar je op zo'n moment het meest naar zoekt, de blauwe zwaailichten in je eigen straat, zit er dus niet in. En er komt nooit een afloop: een alarmering is een begin, en of het een pan op het vuur was of een uitgebrand pand, staat nergens in de data.

Daarom staat Watskeburt bij ons als experiment en niet in de App Store.

Met een prototype hadden we kunnen toetsen of mensen de rustige kaart snappen, en met een MVP of ze hem na een week nog openen. Allebei zonde van de tijd als de belangrijkste melding ontbreekt.

Dus de volgende keer dat je om half twee een sirene hoort en je telefoon pakt, weet je in elk geval waarom de blauwe zwaailichten er nooit bij staan. En als je zelf een idee hebt dat op data leunt: zoek eerst uit of het belangrijkste ingrediënt te krijgen is voordat je het restaurant inricht.