Een wereldarchief van ruim honderdduizend factchecks
Van 255 redacties, in één zoekveld, met hun oordeel erbij en nooit dat van ons.
- Open data
- AI

- Website
- Platform
- Jaar
Factiz is een gratis archief van 106.332 factchecks van 255 redacties wereldwijd. Je zoekt op een naam, een paar woorden of een geplakt bericht. Dan zie je of een bewering al is nagetrokken, door wie, en wat eruit kwam. Een eigen oordeel geeft Factiz nooit. Sinds 17 november 2026 staat het open op factiz.org, in vijftien talen. Wij bedachten het, ontwierpen het en bouwden het, in twaalf weken.
- Astro
- Cloudflare Workers en D1
- SQLite FTS5
- Python 3.12
- bge-m3
- PDQ-beeldhashes
- Tesseract OCR
In het kort
- 106.332
- 255
- 15
- 42.547
- 12
Wat er lag
In de familie-app gaat een filmpje rond: Bill Gates wil met vaccins chips bij mensen inbrengen. Nieuw is dat verhaal niet. Sinds december 2017 trokken 48 redacties het na, samen 190 keer, in vijftien talen. Maar hoe vind je die factchecks terug als het filmpje bij jou binnenkomt?
Drie details die het verschil maken



Het product in drie schermen

De dossiers: verhalen die steeds terugkomen. 
Verkennen: de thema's als ring, en de factchecks per jaar. 
De 70 namen die het vaakst in factchecks staan. Een naam zegt niets over wie iets beweerde.
Van een zoeklaag in het lab naar een archief voor iedereen
Eerst een zoeklaag, toen een archief
Factiz begon in augustus als Doublecheck, een zoeklaag in ons lab. Je stuurde een screenshot of een zin, en hij zocht dezelfde bewering in factchecks van anderen. Ook als die in een andere taal stond.
Die laag werkt, en we hebben hem gemeten. Maar hij hoort onder andere apps, en een lezer wil eerst zelf kunnen zoeken. Daarom zetten we in november eerst het archief open. De controle per screenshot volgt later.

Onwaar volgens Logically Facts
Bij elke factcheck staat het oordeel als een stempel: ONWAAR, MISLEIDEND of KLOPT. Erachter staat klein wie dat zegt. Een percentage waarheid geeft Factiz nooit, ook niet als tien redacties het eens zijn.
Tot 19 november stond er nog bekend als onwaar. Dat klonk alsof Factiz zelf oordeelde. Nu staat er onwaar volgens, met de naam van de redactie, ook in de titel en op het deelplaatje.
Komt een factcheck uit een andere taal, dan lees je een machinevertaling met de originele tekst eronder. Zo zie je wat er rondging, en ook hoe het er echt stond.

190 factchecks, één verhaal
Sommige verhalen komen steeds terug, met een ander patent, een andere video of een ander land. Een dossier zet alle versies op een tijdlijn. Bij Bill Gates zijn dat 190 factchecks van 48 redacties, van december 2017 tot februari 2026.
Een taalmodel stelt voor welke factchecks bij een verhaal horen, en een tweede model leest mee. Een mens beslist. Zes dossiers staan live, en er komen er meer.

42.547 factchecks die we lieten liggen
Het eerste archief kwam uit een api van Google. De voorwaarden daarvan verbieden een eigen database en doorgeven. We stapten over op de open feed van Data Commons en de lijst van EUvsDisinfo, allebei onder een licentie die doorgeven toestaat.
Een factcheck waarvan de herkomst niet vrij is, komt er niet in. Bij de laatste uitgave waren dat er 42.547. Ook mogen alleen redacties erin die we nakeken, en dat zijn er 255.
Elke bron staat met haar licentie op een eigen pagina. Het oordeel en het artikel blijven van de redactie. Wij voegden alleen de taal, een categorie voor het oordeel en het samenvoegen van dezelfde bewering toe.

Elke week een nieuwe uitgave
Factiz draait niet op een database die je live bijwerkt. Elke week bouwt het lab één bestand met alle factchecks, en dat wordt een eigen database bij Cloudflare. Die gaat pas live na een ja.
De vorige uitgave blijft staan. Klopt er iets niet, dan gaat de site met één wissel terug. De uitgave van 19 november bracht 46 nieuwe factchecks.
Cookies plaatst de site niet, en een zoekvraag wordt niet bewaard. Per dag tellen we alleen hoeveel pagina's er bekeken worden, en hoeveel zoekvragen niets vonden.
Elke streep is een taal
Het beeld achter het zoekveld is getekend uit het archief zelf. Elke streep is een taal, van 2015 tot 2026, en hoe feller, hoe meer factchecks die maand. Er komt geen foto en geen beeldmodel aan te pas.
De bewering zelf staat in Newsreader, een letter met schreef, want het is wat een ander zei. Alles van ons staat in Geist. Voor Arabisch, Hindi, Chinees en Japans springen de Noto-letters bij.
De site werkt in vijftien talen, ook in het Arabisch en het Perzisch. Daar spiegelt de hele pagina mee, van rechts naar links.

Wat we eruit hebben geleerd
- 01
Lees de licentie voordat je de data leest. Het eerste archief kwam uit een api van Google, en die voorwaarden verbieden een eigen database. Alles is omgezet naar open data en opnieuw gemeten.
- 02
Eén woord kan verschuiven van wie een oordeel lijkt te zijn. Bekend als onwaar klonk als het oordeel van Factiz. Onwaar volgens dpa zegt waar het vandaan komt.
- 03
Zes keer nam een hulpmiddel stilletjes aan dat tekst in het Latijnse schrift staat. De tests gebruikten ook Latijnse tekst, dus zag niemand het. Sindsdien loopt elke tekstfunctie langs 24 schriften.
- 04
Leg de lat vast voordat je meet. De radar kwam er pas nadat hij een lat haalde die vooraf op papier stond.
- 05
Een meting die niet klopte, gooi je niet weg. De ingetrokken metingen staan erbij, met de reden. Zo blijft na te gaan hoe elk cijfer tot stand kwam.
Letters en kleuren
- Interface en tekst
- Geist
- De bewering
- Newsreader
- Datums en aantallen
- Geist Mono
- Andere schriften
- Noto
- #FAFAFAde achtergrond
- #171717de tekst
- #FFFFFFde vlakken van een factcheck
- #EBEBEBde lijn om een kaart
- #C45F0Ade dubbele rand van het stempel onwaar
- #7A3600de letters van het stempel
- #FBE0C2het vak om het oordeel
- #0B6B47links
- Het stempel staat drie graden gedraaid, met een dubbele rand van 3 pixels, als een echt stempel op papier.
- Alle beelden zijn getekend uit een vaste seed, zonder foto en zonder beeldmodel. Witte tekst haalt er overal zijn contrast op.
- Uitgelezen uit de css van factiz.org op 19 november 2026.
Onder de motorkap
- Archief
- Cloudflare Workers
- D1
- SQLite FTS5
- Site
- Astro
- React
- Tailwind
- Deelplaatjes
- HarfBuzz
- WebAssembly
- Verrijken
- Taalmodel
- Batch
- Steekproef per taal
- Het lab
- Python
- bge-m3
- bge-reranker-v2-m3
- PDQ
- Toetsen
- pytest
- 9.027 tests
- Conformantietest
Voor wie verder wil lezen
Wat er in het lab staat
In het lab draait de zoeklaag voor screenshots en tekst.
In het lab draait de zoeklaag voor screenshots en tekst. Een meertalig model maakt van elke bewering een rij getallen, en een tweede model leest de beste kandidaten nog eens. Een beeld herkent hij aan een vingerafdruk van 256 bits.
Op 4.839 paren tekst in 21 talen koppelde hij er 5 verkeerd: met 95 procent zekerheid hoogstens 0,22 procent. Op 1.000 screenshots die niet in de index stonden, gaf hij geen enkele valse treffer. Nul op duizend is geen nul procent, dus zeggen we hoogstens 0,30 procent.
Hij vindt 81,6 procent van de bekende beweringen terug, en 92,0 procent als de factcheck in een andere taal staat. Een bijgesneden beeld herkent hij nog niet.
De eigen redactie en de radar
Factiz krijgt ook een eigen redactie, voor beweringen die nog niemand natrok.
Factiz krijgt ook een eigen redactie, voor beweringen die nog niemand natrok. Elke maandag om acht uur zet de radar de Nederlandse Community Notes van X uit de week ervoor op een rij, per bewering en per onderwerp.
Uit veertien weken radar kwamen 21 beweringen om te onderzoeken. Twaalf had nog niemand gecheckt, voor zover we vonden, en vier alleen buiten het Nederlands. Vijf checkte een Nederlandse redactie later, en die zag de radar 2 tot 12 dagen eerder, met een mediaan van 5.
Een eigen check gaat pas online met twee bronnen voor de kern, een menselijke auteur en een tweede lezer. Een post van een privépersoon krijgt alleen een archiefkopie, geen directe link. De eerste checks volgen de komende maanden.
Wat nog open staat
Zoeken met een screenshot zit nog niet op de site.
Zoeken met een screenshot zit nog niet op de site. Op factiz.org zoek je op woorden.
De open feed droogt op: van ongeveer 15.000 factchecks per jaar naar 2.760 in 2026. Nederlandse en Vlaamse redacties staan er sinds maart 2024 niet meer in. Daarom gaat Factiz straks meer leunen op zijn eigen redactie.
Een openbare koppeling voor redacties en platforms staat gepland, net als een browserextensie. Het protocol en de test daarvoor liggen klaar, maar de code is nog niet openbaar.
Wat is Factiz?
Een gratis archief van ruim 106.000 factchecks van 255 redacties wereldwijd, op factiz.org. Je ziet of een bewering al is nagetrokken, door wie en wat eruit kwam, met een link naar het stuk van de redactie.
Zegt Factiz of een bewering waar is?
Nee. Het oordeel is altijd van de redactie die het werk deed, met haar naam erbij, zoals onwaar volgens dpa. Een eigen oordeel of een percentage waarheid geeft Factiz niet.
Waar komen de factchecks in Factiz vandaan?
Uit de open feed van Data Commons en de lijst van EUvsDisinfo, allebei onder een licentie die doorgeven toestaat. Factchecks waarvan de herkomst niet vrij is, laat Factiz liggen.
Kun je in Factiz zoeken met een screenshot?
Nog niet op de site. Daar zoek je op een naam, een paar woorden of een geplakt bericht. De zoeklaag voor screenshots draait in ons lab en komt later.
Bewaart Factiz wat ik zoek?
Nee. De site plaatst geen cookies, volgt geen bezoekers en bewaart geen zoekvraag. Per dag tellen we alleen hoeveel pagina's er bekeken worden.
Wie maakte Factiz?
Ideelab, het digital product design lab in Amsterdam. Wij bedachten, ontwierpen en bouwden het, van de eerste commit op 27 augustus tot de wekelijkse uitgave.
